Suma zbiorów otwartych w przestrzeni ilorazowej
Niech \( \{U_i\} \) będzie rodziną zbiorów otwartych w przestrzeni ilorazowej \( Q \). Kluczowa własność polega na tym, że przeciwobraz sumy tych zbiorów względem odwzorowania ilorazowego jest równy sumie ich przeciwobrazów, z których każdy jest zbiorem otwartym w przestrzeni wyjściowej \( X \) : $$ p^{-1}\left( \bigcup U_i \right) = \bigcup p^{-1}(U_i) $$ Oznacza to, że suma dowolnej rodziny zbiorów otwartych w \( Q \) pozostaje zbiorem otwartym w topologii ilorazowej.
Przykład ilustrujący
Aby lepiej zrozumieć tę własność, rozważmy klasyczny przykład. Weźmy zbiór liczb rzeczywistych \( \mathbb{R} \) z jego topologią standardową i zdefiniujmy przestrzeń ilorazową za pomocą odwzorowania \( p : \mathbb{R} \to \mathbb{R}/\mathbb{Z} \), które każdej liczbie przyporządkowuje jej klasę równoważności modulo 1.
W praktyce oznacza to, że dwie liczby różniące się o liczbę całkowitą traktujemy jako ten sam punkt. Innymi słowy, odwzorowanie \( p \) „zawija" prostą rzeczywistą na okrąg, a obraz liczby odpowiada jej części ułamkowej.
Na przykład liczby 0{,}3, 1{,}3, 2{,}3 itd. odpowiadają temu samemu punktowi 0{,}3 w przestrzeni ilorazowej.

W ten sposób przestrzeń \( Q \) można interpretować jako okrąg, którego punkty odpowiadają liczbom rzeczywistym z przedziału [0,1), czyli od 0 włącznie do 1 z wyłączeniem tego punktu.
Rozważmy teraz dwa przykładowe zbiory otwarte w \( Q = \mathbb{R}/\mathbb{Z} \) :
- \( U_1 = (0{,}1, 0{,}4) \)
- \( U_2 = (0{,}6, 0{,}8) \)
Można je interpretować jako dwa rozłączne łuki na okręgu.
Sprawdźmy, jak wygląda ich suma oraz jej przeciwobraz.
- Przeciwobraz zbioru \( U_1 \) przez \( p \) to nieskończona suma przesuniętych przedziałów w \( \mathbb{R} \) :
\[ p^{-1}(U_1) = (0{,}1, 0{,}4) \cup (1{,}1, 1{,}4) \cup (2{,}1, 2{,}4) \cup \dots \] - Analogicznie dla \( U_2 \) otrzymujemy :
\[ p^{-1}(U_2) = (0{,}6, 0{,}8) \cup (1{,}6, 1{,}8) \cup (2{,}6, 2{,}8) \cup \dots \]
Suma tych zbiorów w przestrzeni ilorazowej ma postać :
$$ U_1 \cup U_2 = (0{,}1, 0{,}4) \cup (0{,}6, 0{,}8) $$
Jej przeciwobraz spełnia zależność :
$$ p^{-1}(U_1 \cup U_2) = p^{-1}(U_1) \cup p^{-1}(U_2) $$
Czyli :
$$ p^{-1}(U_1 \cup U_2) = (0{,}1, 0{,}4) \cup (0{,}6, 0{,}8) \cup (1{,}1, 1{,}4) \cup (1{,}6, 1{,}8) \cup (2{,}1, 2{,}4) \cup (2{,}6, 2{,}8) \cup \dots $$
Otrzymujemy więc zbiór będący sumą przedziałów otwartych w \( \mathbb{R} \), a zatem zbiór otwarty w topologii standardowej.
Wniosek jest istotny. Skoro przeciwobraz sumy jest zbiorem otwartym, to sama suma \( U_1 \cup U_2 \) jest zbiorem otwartym w przestrzeni ilorazowej \( \mathbb{R}/\mathbb{Z} \).
To rozumowanie działa w pełnej ogólności. Każda suma, niezależnie od tego, czy jest skończona czy nieskończona, zachowuje własność bycia zbiorem otwartym w topologii ilorazowej.